Բանկային տեխնիկատնտեսական հիմնավորումների (ՏՏՀ) թարգմանություն

Տեխնիկատնտեսական հիմնավորման թարգմանությունը անհրաժեշտ է դառնում, երբ ներդրումային նախագիծը ներկայացվում է օտարերկրյա բանկին, միջազգային ֆոնդին կամ գործընկերոջը, կամ, հակառակը, երբ արտասահմանյան նախագիծը պետք է ներկայացվի հայաստանյան վարկատուին։ Տեխնիկատնտեսական հիմնավորումը (ՏՏՀ, որոշ աղբյուրներում՝ TEO կամ feasibility study) միաժամանակ տեխնիկական, ֆինանսական և իրավական տերմիններով լի փաստաթուղթ է, ուստի թարգմանության որակը ուղղակիորեն ազդում է նրա վրա, թե ինչպես կընկալի այն վարկային մասնագետը։

Ինչ կառուցվածք ունի ՏՏՀ-ն և ինչու է դա կարևոր թարգմանության համար

Բանկերին և ներդրողներին ներկայացվող ՏՏՀ-ն սովորաբար կառուցվում է մի քանի հիմնական բաժիններից։ Կոնկրետ կառուցվածքը կախված է նախագծից և վարկատուի ձևանմուշից, բայց թարգմանիչը գրեթե միշտ հանդիպում է հետևյալ բաժիններին.

1. նախագծի նկարագրություն. նպատակ, գտնվելու վայր, մասնակիցներ, իրականացման փուլեր.
2. շուկայի վերլուծություն. պահանջարկ, մրցակիցներ, գնագոյացում, վաճառքի ծրագիր.
3. տեխնիկական մաս. սարքավորումներ, տեխնոլոգիական գործընթաց, հզորություններ, շինարարական լուծումներ.
4. կազմակերպչական մաս. կառավարում, անձնակազմ, աշխատավարձի ֆոնդ.
5. ֆինանսական մոդել. ներդրումային ծախսեր, եկամուտների և ծախսերի կանխատեսում, դրամական հոսքեր, ֆինանսավորման աղբյուրներ.
6. ռիսկերի վերլուծություն. հնարավոր ռիսկեր և դրանց նվազեցման միջոցառումներ.
7. հետգնման ժամկետ և արդյունավետության ցուցանիշներ. վերադարձի ժամկետ, զուտ ներկա արժեք, ներքին եկամտաբերության նորմ։

Այս բաժինները սերտորեն կապված են իրար հետ. թվերը ֆինանսական մոդելում պետք է համապատասխանեն տեխնիկական մասում նշված հզորություններին, իսկ շուկայի վերլուծության կանխատեսումները՝ վաճառքի ծրագրին։ Թարգմանիչը աշխատում է ամբողջ փաստաթղթի հետ, ոչ թե առանձին էջերի, ուստի կարևոր է ուղարկել ՏՏՀ-ն ամբողջությամբ, հավելվածներով հանդերձ։

Աղյուսակներ և հաշվարկներ. որտեղ սխալն ամենաթանկ է արժենում

ՏՏՀ-ի մեծ մասը աղյուսակներ են՝ բազմաշերտ, բազմաթիվ ենթագումարներով և միավորներով։ Թարգմանության ընթացքում թվերը չեն փոփոխվում, բայց ինչպես աշխատանքը, այնպես էլ ստուգումը պահանջում են մանրակրկիտություն.

• տողերի և սյունակների վերնագրերը պետք է թարգմանվեն միասնաբար, որպեսզի նույն հասկացությունը նույն անվանումն ունենա բոլոր աղյուսակներում.
• ենթագումարներն ու հանրագումարները չպետք է փոխվեն. եթե թարգմանիչը նկատի աղյուսակում թվաբանական անհամապատասխանություն, այն նշում է հարցումով, այլ ոչ թե լուռ ուղղում.
• Excel ֆորմուլաներով աղյուսակները ավելի լավ է ուղարկել աշխատանքային ձևաչափով, որպեսզի ֆորմուլաները չքանդվեն.
• ծանոթագրությունները և ենթադրությունները (օրինակ՝ գնաճի տոկոս, փոխարժեք) թարգմանվում են նույն ճշգրտությամբ, ինչ հիմնական տեքստը։

Արժույթի և ժամանակահատվածների համապատասխանությունը

ՏՏՀ-ում հաճախ օգտագործվում են միաժամանակ մի քանի արժույթ (դրամ, դոլար, եվրո, ռուբլի) և տարբեր ժամանակային միավորներ՝ ամիսներ, եռամսյակներ, տարիներ։ Սխալների հիմնական աղբյուրները հետևյալն են.

Բանկի կամ վարկատուի պահանջները

Տարբեր բանկեր և ֆինանսական կազմակերպություններ ունեն ՏՏՀ-ի ձևին և լեզվին վերաբերող իրենց պահանջները։ Մեկը կարող է ընդունել թարգմանությունը որպես ընդհանուր տեղեկատվություն, մյուսը՝ պահանջել որոշակի ձևակերպում, նոտարական վավերացում կամ թարգմանիչի հաստատում։ Մենք չենք կարող կանխատեսել կոնկրետ բանկի պահանջները, ուստի առաջարկում ենք.

• նախապես հարցնել բանկի մասնագետին, արդյոք թարգմանությունը պետք է լինի վավերացված, թե բավարար է սովորական թարգմանությունը.
• պարզել, պահանջվո՞ւմ է ամբողջ ՏՏՀ-ի թարգմանություն, թե միայն ամփոփագիր և ֆինանսական բաժին.
• եթե վարկատուն ունի իր ձևանմուշը կամ տերմինաբանական պահանջները, ուղարկել դրանք մեզ.
• հաշվի առնել, որ սովորական թարգմանությունը նոտարական չէ. նոտարական վավերացումը կարող է կազմակերպվել լրացուցիչ (+6,000 ֏), եթե այն պահանջվում է։

Նոտարական և սովորական թարգմանության տարբերության մասին կարող եք կարդալ առանձին հոդվածում, իսկ նոտարական վավերացման ծառայության մասին՝ այստեղ։

Տեխնիկական տերմինաբանություն ՏՏՀ-ում

ՏՏՀ-ի տեխնիկական բաժինը կարող է վերաբերել շինարարությանը, գյուղատնտեսությանը, էներգետիկային, արտադրությանը կամ ՏՏ ոլորտին, և յուրաքանչյուրն ունի իր տերմինաբանությունը։ Սարքավորումների անվանումները, տեխնիկական բնութագրերը, մոդելների համարները և արտադրողների անվանումները չպետք է «թարգմանվեն» ազատ կերպով. դրանք հաճախ պահպանվում են բնօրինակով, իսկ բացատրական թարգմանությունը ավելացվում է փակագծերում։ Այդպիսի նյութերի համար կարևոր է մասնագիտացված թարգմանիչ, որը ծանոթ է տվյալ ոլորտին։ Այս մասին ավելին՝ տեխնիկական թարգմանության էջում։

Ֆինանսական մասը ևս ունի իր նրբությունները. օրինակ՝ «եկամուտ», «շահույթ», «դրամական հոսք» և «ինքնարժեք» հասկացությունները չեն փոխարինվում միմյանցով, և դրանց թարգմանությունը պետք է հետևի ՏՏՀ-ի ներքին տրամաբանությանը։ Հարակից թեմայով կարող եք կարդալ նաև բիզնես նախագծերի և տարեկան հաշվետվությունների թարգմանության մասին հոդվածը։

Որ լեզուներով են սովորաբար պահանջվում ՏՏՀ-ները

Հայաստանում ՏՏՀ-ները հաճախ պատրաստվում են հայերեն կամ ռուսերեն, իսկ միջազգային ֆինանսավորման դեպքում՝ անգլերեն։ Ռուսերենից հայերեն և հակառակ ուղղությամբ թարգմանության համար տես հայերեն-ռուսերեն թարգմանության էջը, իսկ անգլերեն տարբերակի համար՝ հայերեն-անգլերեն թարգմանությունը։ Եթե փաստաթուղթը կազմված է երկու լեզվով կամ պարունակում է երրորդ լեզվով հավելվածներ (օրինակ՝ մատակարարի առաջարկ), նշեք դա պատվերում, որպեսզի աշխատանքը ճիշտ բաշխվի։ Ուշադրություն դարձրեք նաև նրան, որ հայերեն և անգլերեն տարբերակները պետք է լինեն նույն տարբերակի (version) հիման վրա. եթե հայերեն ՏՏՀ-ն թարմացվել է, իսկ թարգմանությունը կատարվել է հինից, բանկին կներկայացվեն տարբեր թվեր։

Ինչ նյութեր պատրաստել թարգմանության համար

Թարգմանության ժամկետը և որակը մեծապես կախված են նրանից, թե ինչ ձևով է ստացվում փաստաթուղթը։ Նախքան պատվերը առաջարկում ենք պատրաստել հետևյալը.

• ՏՏՀ-ի վերջնական, հաստատված տարբերակը, որպեսզի թարգմանության ընթացքում նյութը չփոխվի.
• աշխատանքային ֆայլերը (Word, Excel), եթե դրանք առկա են, քանի որ PDF-ից աղյուսակների վերակառուցումը ավելի երկար է տևում.
• հավելվածները՝ գծագրեր, հաշվարկային աղյուսակներ, մատակարարների առաջարկներ, եթե դրանք պետք է թարգմանվեն.
• այն տերմինների և անվանումների ցանկը, որոնք արդեն օգտագործվել են բանկի հետ նախորդ փաստաթղթերում.
• վարկատուի պահանջների նկարագրությունը՝ թարգմանության լեզվի, ձևաչափի և վավերացման վերաբերյալ։

Ինչ սխալներ են հաճախ հանդիպում ՏՏՀ-ի թարգմանության մեջ

Բիզնես նախագծերի թարգմանության ժամանակ հաճախ կրկնվում են մի քանի խնդիրներ։ Առաջինը՝ նույն տերմինի տարբեր թարգմանությունն է փաստաթղթի տարբեր հատվածներում. օրինակ՝ «ներդրումային ծախսեր» և «կապիտալ ներդրումներ» արտահայտությունները կարող են օգտագործվել որպես հոմանիշ, չնայած բնօրինակում խոսքը տարբեր հասկացությունների մասին է։ Երկրորդը՝ ժամանակահատվածների խառնումն է. «տարեկան» և «ամսական» ցուցանիշները, ինչպես նաև առաջին տարվա և կայուն ռեժիմի տվյալները չպետք է շփոթվեն։ Երրորդը՝ կրճատումների վերծանման սխալներն են. NPV, IRR, DSCR և նման ցուցանիշները պետք է թարգմանվեն կամ պահպանվեն միասնական ձևով և բացատրվեն առաջին հիշատակման ժամանակ։ Չորրորդը՝ տեխնիկական բնութագրերի չափման միավորների փոփոխությունն է, երբ թվերը ճիշտ են, բայց միավորը կորել է։

Այս ռիսկերը նվազեցնելու համար մենք աշխատում ենք ամբողջական փաստաթղթի հետ և հետևում ենք տերմինների միասնությանը, իսկ լրացուցիչ ստուգում ենք թվերը թարգմանված տարբերակում։ Եթե փաստաթղթում կան կասկածելի կամ անհամապատասխան տվյալներ, թարգմանիչը դրանք նշում է Ձեզ հարցումով, որպեսզի որոշումը կայացնեք Դուք՝ որպես հեղինակ։

Վերջում նշենք, որ ՏՏՀ-ի թարգմանությունը լավագույնս կատարվում է փաստաթղթի վերջնական տարբերակից հետո։ Եթե ֆինանսական մոդելը դեռ փոխվում է, ավելի խելամիտ է սպասել թվերի հաստատմանը, քան թարգմանել և հետո թարմացնել։ Սա խնայում է ժամանակ և կանխում է անհամապատասխանությունները բանկին ներկայացվող տարբերակում։

Եթե ՏՏՀ-ն պատրաստվում է մի քանի փուլով, օրինակ՝ նախնական տարբերակ ներդրողին ցույց տալու համար, ապա վերջնական տարբերակ բանկին, նշեք դա պատվերում։ Այդ դեպքում կարող ենք օգտագործել առաջին փուլի թարգմանությունը որպես հիմք և թարգմանել միայն փոփոխված մասերը, ինչը նվազեցնում է ծախսն ու ժամկետը։

Գաղտնիություն և աշխատանքի կազմակերպում

ՏՏՀ-ն պարունակում է ընկերության գործարար գաղտնիք՝ ինքնարժեքներ, մատակարարներ, կանխատեսվող եկամուտներ։ Նախքան ֆայլերն ուղարկելը կարող եք համաձայնեցնել գաղտնիության պայմանները մեզ հետ։ Եթե փաստաթուղթը մեծ է, առաջարկում ենք բաժանել աշխատանքը փուլերի. նախ՝ ամփոփագիր և ֆինանսական մաս (սովորաբար դրանք են անհրաժեշտ բանկին առաջին քայլում), այնուհետև՝ մնացած բաժինները։ Շտապ դեպքերում հասանելի է էքսպրես թարգմանությունը՝ 24 ժամվա ընթացքում, +50% հավելավճարով։

Արժեքը կախված է ծավալից, լեզվական զույգից և բարդությունից. գները սկսվում են 3,000 ֏-ից մեկ էջի (1800 նիշ) համար ռուսերենից և 2,500 ֏-ից՝ անգլերենից. իրավական փաստաթղթերի համար կիրառվում է +30%, տեխնիկականների համար՝ +20%։ Նվազագույն պատվերը 2,500 ֏ է։ Ճշգրիտ գինը հաշվեք հաշվիչով։ Նախագծերի շուրջ աշխատանքի համար կարող է օգտակար լինել նաև հաշվապահական հաշվեկշիռների թարգմանության հոդվածը։

Հաճախ տրվող հարցեր

Բանկը կընդունի՞ իմ ՏՏՀ-ի թարգմանությունը

Դա կախված է կոնկրետ բանկի կամ վարկատուի պահանջներից։ Նախապես հարցրեք բանկի մասնագետին, արդյոք թարգմանությունը պետք է լինի վավերացված, և որ բաժիններն են պարտադիր։

Պե՞տք է արդյոք թարգմանել ամբողջ ՏՏՀ-ն, թե միայն մի մասը

Սովորաբար առաջին փուլում բավարար է ամփոփագիրը և ֆինանսական մոդելը, բայց վերջնական որոշումը կայացնում է վարկատուն։ Մենք կարող ենք թարգմանել ինչպես ամբողջ փաստաթուղթը, այնպես էլ ընտրված բաժինները։

Ինչպե՞ս եք աշխատում Excel աղյուսակների հետ

Եթե ուղարկեք աշխատանքային ֆայլը, թարգմանում ենք տեքստային մասը՝ պահպանելով թվերն ու ֆորմուլաները։ Թվաբանական անհամապատասխանություն նկատելու դեպքում հայտնում ենք Ձեզ, ոչ թե ինքներս ենք ուղղում։

Կարո՞ղ եք թարգմանել ՏՏՀ-ն ռուսերենից և անգլերենից

Այո, թարգմանում ենք ռուսերենից և անգլերենից հայերեն և հակառակ ուղղությամբ։ Այլ լեզուների համար նշեք լեզվական զույգը կապի էջում, և մենք կպատասխանենք։

Ի՞նչ է կատարվում իմ ֆինանսական տվյալների հետ

Նյութերը օգտագործվում են միայն թարգմանության նպատակով։ Գաղտնիության հատուկ պայմանների դեպքում համաձայնեցրեք դրանք պատվերից առաջ։

Եթե պատրաստում եք նախագիծ բանկին կամ ներդրողին ներկայացնելու համար, հաշվեք թարգմանության մոտավոր արժեքը հաշվիչով կամ ուղարկեք փաստաթուղթը կապի էջի միջոցով. կպատասխանենք և կճշտենք ժամկետը։

Google-ում որոնում են նաև. tnteskan himnavorman targmanutyun, TEO targmanutyun, TTH targmanutyun, bankayin nakhagic targmanutyun, vark nakhagic targmanutyun